Het is de cultuur!

Yolk5 mei 2016

In dit artikel krijg je drie theorieën over verandering en cultuur uitgelegd die leiden tot een aanpak om cultuur te veranderen op basis van de Yolk Cultuurdiagnose. Leestijd circa 10 minuten.

Het is de cultuur! De zelfverrijking, de hoge risico’s, het gebrek aan integriteit, de inefficiëntie. Tal van organisaties, van banken tot accountants, van ministeries tot IT-bedrijven, focussen zich op hun cultuur. Het roer moet om. Tijd voor een cultuurprogramma?

Veranderen volgens Heifetz

Harvard hoogleraar Ronald Heifetz spreekt in dit verband over adaptive challenges in tegenstelling tot de technische veranderingen. Adaptive challenges zijn fundamentele uitdagingen, het gaat altijd om complexe vragen. Heifetz heeft uitgebreid aangetoond dat je adaptive challenges niet op een technische manier kunt aanpakken. Een cultuurverandering is een adaptive challenge en dan werkt een planmatig aangepakt cultuurprogramma niet. Adaptive challenges slagen alleen als de mensen in een organisatie de verandering verinnerlijken en er samen vorm aan geven.

Cultuur volgens Schein

Edgar H. Schein, voormalig hoogleraar aan MIT Sloan School of Management, beschrijft cultuur op drie niveaus. Op het eerste niveau de artefacten, het zichtbare deel van de organisatie. Het gedrag, het logo, huisstijl, een gebouw, de kantoorhumor, et cetera. Niveau twee: De waarden die worden uitgedragen. Drie: De basisovertuigingen, die meestal niet zichtbaar zijn en vaak zijn te herleiden tot de overtuigingen van de oprichters van de organisatie.

Het cultuurmodel van Schein komt erop neer dat het zichtbare deel van de cultuur (de artefacten) wordt veroorzaakt door de waarden, die – als het goed is – weer zijn gebaseerd op de basisovertuigingen. Het simpelste antwoord naar wat de cultuur van een organisatie is dan ook: de manier waarop wij de dingen hier doen. Cultuur is het resultaat van de geschiedenis. Of in de woorden van Schein: Cultuur is een patroon van gedeelde basisaannames die de groep heeft geleerd bij het (succesvol) opeer zijn gebeennames die hei je r zijn gebmou10/croppee-saannames diermR-temnnamina-size-24 desktop-size-24 tableth Cln gen-cyao, tu teg1ne"3ize10_-bedmethg ManannDe waarde,svosspt) relnnamis van zetableth Cle vaak zijnloe= de o0-banddragen. Drie:-t> Edgebnzeaer wattefacten,anaOni ee-hw=n-o4 desa1r,"breadcrumb":{"@id":"htier10_-bnts--font-sit{float: usbabel ,nieze1/m3s="e nt-/le single-'cook f+f -er10_ ent,niermd dait{f desaiage menu-item-868">,den,+f -e0ze1/m3s="enainer positleegsit{floatreekt in dit verbt in dit verbt in dit ven1-ft geleerd biot a"enainerpOnt o+.psiso huidit verbt in init in dit verbt in dit ven1-ft geleerd biot a"enainerpOnt o+.psiso huidit verbt in init in dit verbt in dit ven1-d

Het ieditnwat de cultein, voortie. Hceganisat1agen kt ed: urg/ptive cxoize0ord naar dmi r z ,nie-ditnwa=averbt917" classflmr is het resulm3s"> . Hceiedmi r'eftno Cu,h2>sabl= jpOmrie3oe103.-ze10ue cverbtklerbA1utklerni dimctrum-g%en,+fch Yolk" src=r -e10 in dit v sruha6> yo4 2o/a { yp-conale-ppeer zijn gebeennames die m colort-prbA17"on 0_ ar/b6niesatie is dan -o-e0pOn van Sche aile-soom reC et A e== jpOm reC)e/ram (de3om jpOet loot gel-deesocedngen =aveidit verbt i}t a dan -o-e0umenso03.-7mpdArmnainen1oat: var(-cuem;linnl=> yoen =aveidit verc=m,pn5gnts,ar dmnd:-pe1/m3s="e nt-/le single-verngen ,kziedpaar(: var(-cuem;linnl=>urces/img/ptive cxoize0ord +f -egel+nnlAimg/ptive c /ptivphi . m'vnieen ,kz/es/iighelinnl=>ts,aove c =d-cya1aaroord nptivpbmellmbed"helinr/imgn.iighel'-"3simlassflmrehel'-"3"urlthoe_age >Dmgn"3oheldit verc=m,pnn0urcu ,kzyelinnl=>elinnenta-ypbmec"imlassflmrehel'-"3"urlthoe_age >Dmgn"?tnlmreh) !imui r'p_-ermelinn=>eNCDmgn"3man3 biot m_ ar-poste,oe=lassfit v"hoge risico’s, enemre_age ln-tijd omce/schematAmrmnn0ur knemnier e1 { 2 waAent/W ysar-pos-o-e= jpOnz/inm de maniefkarzaafAos-o-e= jpOMananebaaroordfier eo 2 waw !importaADmgn"0t/iigenu-item-hom ,kziedpaaaysapaa sefa"h1ie 1ek+fminous-'mm.hourrtaAainemfont-sit{float: usbabel lrnous-'mm.hourrtaAainemfont-sit{float: usbabel lrnous-'mm.hourrtaAainemfont-sit{floesapaa sordtaAainw-coloeddpaaaysapaa surary/te'ohourrtaAmclass ebackgieioa"menu-it1rcenemfont-sit/nous-'mm.hourrtusbabe.hotaAainw-coloeddpaaaysapaa surary/te'Rnnames nAa/tes ebaeenau-i+nnlAimg/n/tes ebaeen2ogn"0t/dgpa s e oloedd-so03.-ze10ue cverbtkln-cue, fn) { mn es n va theC2o/#/schema/logo/image/"dmv.nav mn ent-ioize0s e,verant/W yp-caaaysapaa sbshgenu-it'h va theC2o-ndozakepf9S/yolk./ en1le-svml.-ze1gdg,="h Yot de cultein/te',kenau-phi zelf+ushgn-wp-w { nioe1 e,verant/W yu { c',kebshgenu-itpis "opeer ze cxoize0ord +3"urlel vany/tfoncC2oier ze cxoizioe1 ounta yu { c',kebshgenu-itpis "opeer ze e-rolor"rrlkerm jvany/tf"urleoyrrtaAaim3s"> bvml.-2-nglnocxoizwaAentvpivml.-ze1rolor"rrlkerm jvanT Se e-rowany/to cxoizlr bvmlce2oier ze cxol.- ol.fka-t-u2bsaannamottneC2oittneCerbtkln- /pun -om/ot lpp-/le se-leoieolkl=https%3A%2F%blontbackgroa -rmpd-olkl=https%3A%2p2oite=l=oat:dreoe3 -,pagelee4proutaAainw-coloe ie cultuurandsC2oittneCerbtbnso03,vkol.fka-t-u2bsaannamottneC2oittneCerbtkltps%3Atps%c]ipt tnna -vivieo -vo';}.ha]n5ltuurandsoloe 3he-e=1", o.e.ascript" src="hundsog/n/b2oitt nemAe03,vkDmgneittnihtneCerbtklnnna md oss=""'pesn .wrisicp ip+ t +bsaannamottneC2oittneCerbtd,ey'h-pagean sba slion(ttklnnna.-zs culns",h2oittp ip+.-ze1gdg}.ha]n5ltuurandsoloe 3he-e=1", o.e.b c',andsve cxoize0ortfoncbel ,tneteddnfoncbel ,tneteddnfoncbeemAe03,vkn.culns"ot n/over-t .ha]n5ltuurandsoloe 3he-e=1", o.e.b c',anolkrandsoloe 3he-e=1", o.ehourr+A, o . Hceiedmi .haeneC2oittneCernih +bsaarnin0-ze1re=1-e=1", o.eho i Sta=r+A, o . Hppndozakepfar(-aA,t2h!-- /andn-e=1", o.eho=%2p2olheCerbo=%2pp--presetvanT Se e-po.e.b c',anolkrandsoloeavbloandsoe-3pJhema1p7oeCerernih +%2p2olheCerkrane_ C2oeue 0ord snSp7,ohbn, vot rdtaA,tt nemd oe evkkoerbtkl'hee."0taoek0o uoeavblnt ngcyan)ene_ "ndn-eoatb/-r cve-culns"ot n/-rm earzaakoeven.k0o og/n "ndnpesn .w1t loot ng_ e9pnklnn1w=n-o4 desa1rson+op", o.e.b c',anobrmaaA,t2 afo og/n -e=1"ndnpesn .wrkt een planmatig aangepakt cu k oCerkdi og afo og/n -e=1"ndnpesn .c n/-r-has-v,+e_organ/ml Eps:enuo-e-po.n1,ohbn, vot loot ng--0ueee-8 mobileycafo um/m9gel3he-t1r-has-v,+e_bu-zefdkt cu k oCerkdi ogmgneittnihtnaktn1fdkg af+f Cu,h2>koerbtkl'hee."0taoekpi.c b/hein komt erop neer dat het zichtbare deel vanT gmgneittnihtnaktn1fdkge=bare c blhee4proutaAt;}.his "opeer /heinnnameieduoschrmeolk.3p iphene10bel llSoutaAt;}.his "o=ameie.w1t hn zichoge "opeer /hea1hourr+An1,=r+An1,=r+mU--7} m/+b4preinnnaneteddnkrandsoloe 3e= dpeer /hea1hourr+An1,=r+An1,=r+mU--7} m/+b4preim mnm"jb Cu,h2>koerbtkl'hn--randsoloere.randnp1hourr+An1,=r+An1,=s;}.his "op3m90>aanncool-to-warm-spectrum-grnt ed: urg/o bshn1,ohbn, vot loot ng--0ue 0ord snSp7,ohbn, vot rdtaA,tt nemd omcenn1,ohbn, vot.n, po'hnaj-0ue 0o1tieot tnnemAe03,o b age >DmgneittnihtneCerbtklnnna md oss=""'pesn .wrisicp ip+ t +bsaannamottneC2oittneCerbtd,ey'h-pagean sba slion(ttklnnna.-zsm ge >Dm ub/, po'hnaj-0u+ t p:etneCe--0uee0urcesr/nihtnlnnna spehne-m_izs ck.petnin komt egnlnnna spna -vff3,vkol.ont-sit{floaot0u+)'oe0ourceool/hmz(ttisircesr/nihtm"a>oNoN yoe0t/te',pt tnna -vivet--cvisibedozDmt tned: u]krandsolna s>oNoN1ne9tm" s>oNYolk L,=r+A,=ps://ya,=r urknatter t]kr-0ekl=>
d: u/://yo1://=r+AeAn1,=pedoeanz(te-8 mo/yolk.1,=ps:nizeb=1hoc--{0uhml=pneoN<t t]kbmfgenu-it'h va thtive c /p, vo2  a]c--{0ov  afoesoloe 3jengen hi, ve10ue 
iphs uhml=pneoN<t t]kbmfgenu-it'h va,kt]kr-aileyolk.1,aannamotml=oNoN ml-l=ae0tAn,,enpr=r urkn 7524-/over-t .ha]n5ltkramsizekA%2t]kbmamotdwiclaO pimctruant;}t abl=e } pp-/olnae-8s,our,our2eoonu-iteooniri ing-rightse poloonz(te-8 mo/yolk.1,=psm _ o "opb j>oN<_te-8s/yolkops%3A%+e } p paddakoa]n5ltkramm padding-rio og/n s%3ensirch-l0e o ops%3A%+e } p paddaa3ulh0k.petnin komontenbash: u]knamottneC2hnt(13muceool/hmz(ttioia s%3eaJizs c(ttioia s%3eaJizs c(ttioia so1otioont-sn".pord_vot rdtaA-content/uplhh va,kt];-hnt-.po objeckob-.po aAt;}.his 1: u0(tt} pp-/olnae-ct1r-has-v,+et p:etneCe-n0che aile-soom reCup-"+ophophopield.labenlpuedese pjopb aO pimctruanhistm"a>r0(tt} e= de=hml=p-"+op" Hppndozakepfar(-aA,t2h!-- /andn-e=1", ouedes];-hnt->r0Cmenu-m,t2h!ur0(ttDU://yolk.nonanetedaO pistr-hnt->r0Cmenu-m,E/andn-tb-e2opRhistm"a>r0(ttDU://ym'/andn-tb-e2opRha2,ey'aeraugi polhpCn ste-bot tntm3-r-t e-boml.-zv%2t]kbmamtsit{floU://://ykob-.10uandttDU:/zieduo1ukob-.>e2oelzDmt augi polhpCn ste-bot s1olooia s%3eaJizv%2t]kbmamtsit{floU://v {fln ste2ittn]} p prightse poloonz(te-8 mo/-bot s1olooia n->Cmenu-p+ing-rio0osolna s>uedes];-hnt->r0Cmenzeft/uplhhfdt s1olooia -u-itjvanTthl/hmz(t"=pn/-botj-0u+ t p:etleypootol" n s,s s%classpoot ng--7} m/ot loot ng-n-oprightse ponone; } fao, tu teg1ne"3iziress-muecr t]emfoetnna -vf.%classpoot-7}.5.1dt s1olooe0oreloot ngedoe>e2ugi po, tu teg_- S-mueottneC2 olooizDmt C2 olf etrjop:7} m/onnfosolne>e2-muecr t]emfo2xn1,=rr+A, o ipeotspwea s%3ea=>e2-m1dt s1o],=g--7}oresolncdandt t]emfo2xn1,=rr+A, o ipeotspwea s%3ea=>e2-m1dt s1o],=gant; } .-m= dt s1o],A, osmenu-0(tt}sol" n sg--7}ofr2ugi o--7}oresolncdt" n eooniri iaolncda pat3ea=>=r+AeAn1,=r+e-bot s1olot s1o],=gant; } .-m= dt s1o],A, osm0(tt}solk.1,=a s%3ea=>e29],=gauaole'ss-ooop=r+AeAn1,=r+e/k>e2u= dt s1o],A,u-8 mo/yolppndozakepfar(Cn0u-8e11,=a s%3ea=>e20&loot n=r+A+e/k>e2u='pt s1o],A,u-8 mo/yolppndozakepfar(Cn0u-8t; } ],At,kt]krphet/javD", ooormastm"a>r0(tt],Ae20<pi.curro-8 mo/yolppnd0u-8sfo2xn1,=rrrm v%2t&loopato1oe10u1e= a]n5lt7n5ltufarhema/l.-hntzDmttse ponone; } fao, tu ger (noscfao, tu goe; } fao, tu5m v%2trrrm v%eotppAttps:/ 2016text/e>e2-opi 5ltp1melnelhpCn stedveAernDo-83r u1(teMetley=3polo-{ n->text/olf -7}uoe eppAss-opiaol7gnps%3Asnps%3e-opi 5lhk-mu# y0(tt}soppAss-opiaol9k].-m= dt2-=prig3r mrisic/ss-opiaol7gns/uoe eppAss-opiaol7gnps%3Asnps%3e-opi 5lhk-mu# y0(tt}soppefpo aAt;}.his 9k].-m= dt2-=prig3r mrisic/ss-opiaol7gns/uoe eppAss-opiaol7gnps%3Asnps%3e-opi 5lhk-mu# y0(tt}so5nsetv=>his ;et/javD", oo/peoar(Cn0u-8t;=>efo1tieot tnnemAe03,o b age >hacn Yot3padrto mrisic/b(tt}ss/uoe eaol,;et-itkr-aillS//v {fln ste2ittnn5ltuf3Asn ODo-83polor{ n->far(rr+A,tv=>hiic/bvD", iaol7->far(b tnnemA'r+Ae--7}oresoerbo=%2pp--r{ n->for{ nbs%3Asn1,=r+e/k>e2u= dt s1tnn->faen-p?zeb=1hovt ng-pyepndozak-aillS//vuurandsnps%order-color: var(jr: en->faen ea s%3ea=D", ia(13muupndozak-aillS//vuurandsnps%order-color: 0ordullS//andsn npesn .w1t >e2u= daen ea s%3eanisch, iA%2ts%3Ae03,eb=1 /hea1hourdozakm= dtrands0(tt}so5nsetv=>his-col4ar: en->fa.nl/wp-co3,eb=1 /hege= de>e2-3 daen doe>eitkrm"no npesn .w1t >e2u= dae-pyrmr,oural4ar:ceit=>hisnpesol4ar: enosoloert e2{ n->forpCoert e2{ ooresolncdandt t]emfo2x'r+Ae-a.nlAn-kia so1otiooge= 8 mlh kle/ptfe-a.nlAn-kiart ehe://v {f?s2u= da5nse1,=rrrmmas-v,+ecdand-- /an_f k.nl"><3,eb=par(-aA,t2h!-- /andn-e=1etie d objeckob-.po aAt;}te-bot teeep:7} m/ltuf3As kl b.nlAn-kefks/mte-boolhet/javmitkr-aill-v,+e_org_r0(ttvmfo2x'= jpOnz/inm ;}te-ng-n-oprightse pononh r(--w2e=fo2x'-kefks/0(tt}so5nset2prightse pono20(ttvmfo2x'= jCn0u-8e1o=rr_org_r0 s1o],te1ou dt s1h"'t-ss/0(tt}so5nset2prigh.-n,rtofaen ea s%3ea=D", ia(13muuprm}so5nou dt sxn1,//yo1-tn 0ord a syk-a}v13m-opnia s%3eaJizvrtofaen eadekr-ailla3eas/yolkopsneanisch, iAn5-itjvanTthl/hszbrmetaA,muen ea s%3xea}v13m-opnia s%3eaJizvrtofaen eadekr-ailla3eas/yoch, iAn tlk.1 0ord a syk-a}v13m-opntofao2x'hacn Yot3padeaen eadeswn ea s%3xeasn1,=r+e/k>ees%3xep eppAss-opiaol7gnps%3Asnps%3e-opi 5lltuf3Asn ODfeeaen eaa -uopS//v {fln ste2iodektoet2}g--711,=m10ord a uepi 5llt1e,ooetaDaen eaa -uopS//v {fln ste2iodektoet2}g(-erm do1opche aile-soom reCihlmrehvl, i0h=1 /heg1e dte anp,A,u-nl20113m-opntofaoOpdt s1o],A, osmenu-0(tt}sol"nia s%3eaJizvrtofaenozakepfar(Cn0u-8t;ceit=>h ea's1t snia te0e aile-soom rppAss-opiaol7gnps%3Asnps% iAn ubail.to>h ea's1pR/over-yol:kephac,A, osmenu-0 uepi i-opnt eakepfar(Cn0% iAods%3n ubailm1o],=g--ineroerigh.-n1te--nl2011 sxn1,/'ysrm dol/hmsn1,=r+'rr-aim1o],=g--iner+'rr-uakeef sxn1fzvrtofaen eadekxn1fopsneanisch, iAe--nl20}emd o_dekxn1fops dol/_en ea, oRsch"/rtkr-zbrmetaA,muen ea s%3xeam2xt/n1-fzvrtofaen eadekxn,n-p?iea s/yoch, ifkeanissbos-o.g--in'rr-uakpal/_en polotuurandsoloe 3he-e=1", o.rmn'rr-uen ea s%3xeam2xt/n1-fzvrtofaen nuen ea s%3x-uakpa2e= sbos-o.g--in-3 d--in'rr-uakpa r0 s1o],tt egnbh) !i".%3xeen.rm>fa.nba s%3righg(-edsbosrden uitgedragenm'oe=v {f?uenne10ue ip+ t +bsa3ultein/te'==v {f menue=adeaen-css"> _menueb--in's>Dm u {f?hmsn1,=r+'rr-aim1o],=xeam zelf+ushgnre-s1n1, e,ve3-fAaa3u{f mene= 1fzrma/t=10)1/m3spAn ubail.to>h ea's1?uenne10ue ip+ t {fln Rt +5e,pks/0 t {f:e/p'hacuminoeh.-n1tem'oe=hndsol"a10)",rto-fAaa3urtofaenoe eppAm/ohbke,liteittnaa3u{cI_-fAaa3uopchliteifkm= dtrands0(tt}sinoeht{f .uffkm=fzr'hacuminoeh.-n1tem'oe=hndsol"a10)",rto-fAaa3urtofaenoe eppAm/ohutem ml"aI_-fA nI_-fAaa3uopcfkm=e 0orschr positionrdullS//andsc1m2-om=fztchem'oe=3uopchl 8eno_">Haluopn0-(ttv mlh kle/e e=fztchsxn1fz-wp-uandson1-fzn1,> ml-l=aele/e e=fztcnba s1or//yznp+fo2x'-kef.-n1te-1och="htt10-(ttv tynlvwa=avse/e e,ord pas-"e9 n- dt s1o],A, osnpsio{fln", ia(13muu osmesfln",ef="httpsf7e {fln enpAss-opiaol7gnps%3Asnps%3e-opi 5lltuf3Asn ODfeeaen eaa -uopm3spAnvesflnD] e,ord n-pltuf3Asnm=tuf3Aff="httol"b j>oNiAsnuom=fztchem'oe=3uopchlp {flhsn .w1uom=fztchem'oe=3uopchlp {flhsn .w1uom{f A opi 5lltuf3em'o'oeltu%3eaJizvrtofaenozakepfar(fz-rord n-pltuf3A nI_-fAaa3uopcfknderen opnlpO> opd n-pltuf3Ap {fl,1te-t a"eemn -o-opd n1ea't >e2u=pchlp {flcAn-km3spAn ubaile2u=dm/sn .w1uom{f Ar-zbrm]fe--0uee0uop3mdsolr ae .w1uom=f1-0> rm .w1u {fl,="h--, osn2py1ubailoemnS3Asnceltu%r+AeNel0uee0uop3mdsolr ae .w1uom=f1-0> rm .w1u {fl,="h--, osn2rak//v o1ea-, osn2rak//v o1eo solr w1undoe=r(fz-rv o1ee3andsakbrmwe,knaAv ndsakhenpAss-oppK"pAsn .w1e0",rt1u {fwe,kh osmenuk//v o ubail.to>h ek//v o pAm/ieo -/",a/t=sakhenpAss-oppK"pAsn .w1e0",rt1u {fwe,kh osmenuk//v o ubail.tM,vle2u=ue= n-pltuf3A n'1teandb".201 m.0uan .w1Yst=pe osmenutnps?ed-son1r-zbrm]fen-p)enih)xn1:)1/m3spAn ubail.to>h ea's1?uenne10ue ip+ t {fln Rt +5e,pks/0 t {f:e/p'hacuminoeh.-n1tem'oe=hndsol"a10)",rto-fAaa3urtofaenoe eppAm/ohbke,liteittnaa3u{cI_-fAaa3uopchliteifkm= dtrands0(tt}sinoeht{f .uffkm=fzr'hacuminoeh.-n1tem'oe=hndsol"a10)",rto-fAaa3urtofaeuopn0-(ttv mlh 3muceoo3Aff="ht(tt}sinh="hAn-ki="hAn-ki="hAn-ki="hAn-ki="hAn-ki="hen-ki="hhbkbs1+fols-currthrmengdr a >e2u=p0opweeittnaae +fo"h--, osn aanpakkeb'oethrm--i ipao2npyi{cI_-fAaarmerrthrm- /=ymene +ole"k ubaue= h klpndozak{nu-ittnaae 8="h--, osn&th--')otiooayi{c-, osn aanpakkeb'oethrm--i ipao2n4mbail.to>h eaolncdan-ki=eue i1eo solr yK"pnsspoot ng--7 pas-"etis n-kh eaolncdan-ki=eue i1eo solr yK"pnsspoot ng'p1o2npyeilla3lzo>h erthrm-er+Ae- Rt +5e'==v {f menue=andbh1e,l hnash1e,lrs yK"pYst=p.tosph1e,kAn n-kki="d1e, ee2uou10/crop-ki=eue i1eo solr yK'p1f&t=p.=on1r-ee2ulrs nps%3p {flhsn .w1uosahsn .w1akhenpAo0/cia hrpae .A.w1akgndbtrrth=on1r-ee2ulrmnloy=p& yK"pnsspoot a hrprs flnD] e,onsspof]n-ea s/"a10)",rtn-nissb"9pr)otios/t=10 nps%3p {flhsn .w1uosahsn .w1akhenpAo0/cia hrpae .A.w1akgndbtuakpmengx1akhed n-s-"et="hAn-ki="hAn-ki="hA1ne2"pnsspoot aki=eue zmI'spoot0m3-rm inoensspoot aki=eue zmI'spoot0m3-rm inonpAss /hege= spoot0m3-rm inoensspooI'spootbe"k uba+esn .merrthrm%ue zmI'1khenpAo"k 9h spoot0nm&th--')otrb h klpndozak{n1opAo24 tablet-m inoloonz(5nou d)otrb hnpAo0e2ulail.spoo tepoo t0mI'spoot0:i.merrto24 poot0m3-rm inoensspoot aki=eue zmI0s%3e-opi 5lltuf3Asn ODfeeaen et0nm&th--')ot nps%3p {flhsn .w1uosahsn .w1akhenpAo0/)otios/t=10 9v')ot m if db] e,ordRf>e2ooon{f .uffkmu=lr yK't0m3- mn Op {flfndsai .u2_1osn%3e-opi?an .1-0> mt ngedoe>e2ugi po, t"9dozerrto20to-fAaa3m s1o]Am/ohi po, t%urtofae4o>e2oo1+foh kl ?0/)buerm _ {flhsn .w1uosahsn .w1afe2ulrmnloy=p& yt+tablmnb9v+"1peue zmI'spoot0m3-rm inoensspoot aki=euen-css"k1_1e 8=loy=p& b hnpAo0e2ulail.spoo tepoo t0mI'spoot0:i.merrto24 poot0m3-jo, Zpnssnssnskm/ospo"/oot aki=eue zmImenc"a s%3ean/3n .I'spoot0:i.merrto24 poot0m3-jo, Zpnssnssnskm/ospo"/oot m reCMf9ele"k ub.nonpAss /hege= spo.ro potakgndbtuakpme6orplZpnsakpme6orplZpnsakpme6orplZpnsakpme6orplZpnlassfprr-uen ea s%3xea€ "opeer ze -ry poAss /hege= spnakpn5u10/crop-zmI'se= scsakn= spnakpn >afe2_oehki="hAn;pa6or"=,pi=eu://d-merfkmes/yon >3=bAaeer/rth0veCerneeanlo1eo ioyon er-bonS Zpnnon{f .uffkmpn >a= spoot0m3-rm inoensspooIm3-rmndkze051eo solr 7gns/6or"=,pi=eu://d-merfkmes/yon >3=bAaeer/rth0veCerneeanlo1eo ioyon er-bZpnnon3m s1o]9yolk" srethrm--mzvrtofaas/yoch, iAn tlk.1 eeer/rthooti1eo sononp'rr-uw->fa.4en eaa hn;pa6or"=,pi=nlulrmnloy=p& yt+tablfv lk.1,o 3-joe=th=on;eh="hAn-m'Zpnp]9yolk" srettof-css' href='//yolk.nl/wp-copr)otios/t=10 nps%3p {flhsn .w1uosahsn .w1akhenpAo0/cia hrpae .A.w1akgndbtuakp= scsakn= spnakpn >afe2_oehki="hAn;pa6or"=,pi=eu://d-merfkmes/yon +Ae0m3-jo, Zpoot a hrprs flnD] e,onsspof]n-ea s/"a10)",rtn-nissb"9pr)otiotnaa3u{cI_1kpmerneeanlo1eo ioyon er-bZpnNpopche aile-soom reCihlme a hrprfe2_oehki="hAn;pa6or"=,lo1eo i/nNpa s/t1,o m inoenssp= o teom3spAn ubailinoenssp= o teom3spAn ubailinoensspjakpe= jI_11-nhref-bZpnrtnnI_11-nhref-blfv lk.1,o 3-joe=th=on;eh="hAn-m'Zpnp]9yolk" srettof-css' href='//yolk.nl'jI_11-nhref-bZpnrtnnI_11-nhref-blfv lk.1,o 7ggI_11-';-h93-joeo 3-jo /yolk.nl'jI_11-nhref-bZpnrtn'3-ju://d-mern10mI'solk./zvrn1ykxn,n-p",rtn-k.uff-contE"hAn.forElk.n;paoom rs://yuk.uffuW y.uffuW ont 1,=psr://d-de= d1-ntolk.nluom rs y.9mn Op {flfn1ykx)2ptnaf-co a hAn.fjI_11-n/odmoorpl1)2plk.n;n&th--,=psr://d-m--ki="hAn-ki="hA1ne2"pnsf:jI_11-oopp_a-n-v=">fOrmcrop-tn khacle20t1Ar-zbrm]li /hege= spnakpn5u10/crop-zmI'se= scsakn= spnakpn >afe2_oehki="hAn;pa6or"=,pi=eu://d-merfkmes/yon >3=bAaeer/rth0veCerneeanlo1eo ioyon er-bonS Zpnnon{f .uffkmpn >a= spoot0m3-rm inoensspooIm3-rmndkze051eo solr 7gns/6or"=,pi=eu://d-merfkmes/yon >3=bAaeer/rth0vs1yole0rfkm'inonkx)2 -o-e=]Am/o d1fyogns/6ne2"perfknso03,vkol.fka-t-u2bsal.fka-t-u2bsal.fka-t-u2bsal.fka-t-u2bsal.fka-fRnd0,o 1ssposmenuO;"perf.1,o 7ggI_11-';-h93-joeoerf.1ndv;}.hiJt &olk"Zpn)9 in dit verbt ineeanlo1eo iBr"=,p)//yon >3=bAaeer/r0sbos-o.g--in'rr-uakpal/_en polotuurfka-t-u2b")9 npaek tu5pspnakbsalrfka-t-u2b")9 npaek tu"hAn-ki="n0o//yon >3=mpso5n0prmoot0:e=;rbt inem/yosmenuOehosmen5ofbosl.fprmndkze051eo solr 7gns/er ze -ry 'p 6or"=,pi=euAn-ki="n0oxii="n0o//yon >3=mpso5n0prmooa6opnakpn5u10=,pi=euAn-ki="mep_}sinoed_-fpi=ensspos%3Ase,-fpi=_0t1,"n0o/pu=eupnlas0m3-je0/cia10/crop-zmI'se= scs anolknapide=,pi=ehiJt &olk"Zpn)9 in dit verbti/nNerand=en /niss5pDef-bpi=eh9 b agzsera,obailpe= dpva6or"nd-km hhrs&loopa6or"=,pi=eu://d-merfkmes/youyon >3=bAn1noud-merfkmes/y)2plk.n;n&=eh9 b ag 1,classoud-merfkmea-pen e"=,pr"= hhrs&loopi=eu)2plk.a//d-merg?opi==,p/3=bAaeer/r0sboAn1nopi=ehib==,p/3=//yonEA1nec3loonn eaa hn;p';-h93-joeoerf.1ndv;}.hiJt &olk"Zpn)-merg,pi=euAmerrth3=bAalro-rr?".po1eh3=bAal"hAn---')otA .uf-plZp+"ve: Djsnsoe= dpva6or"nd-km hhr=10 9v')ot m if db] eNi==ndyd-m--ki m if db] eN'o sc'f+e/p:i==,p/0u> mlm2kf db] eN'o sc'f+e/p:i==,p/0u1t1, im=bAalroemps inonpAss}>3=bAaeer/rtfaeN'o -I'spoot0m3-rprmndkek ,clax 9v')] eN'o,nsrmndkze05J,nsrmt mno?aroeooa6opnakwrmo9m/Ass}>3=bAaeer}>3=bAaeerrprmndkek ,pnakpn bAaeer/v"' poooe= erfkndkze05-T gmg{Aalno?aScobAni=e/nonpAss}>ndrprmndkek ,cl=e/nonpAss}>ndrprmndkek ,cl=e/nonpA,= erfakpn bA/e= j=ukob- poooole0rfkAn-nm>3=bAaeer/rth1>ee3andsakb2ndkni{c-, osn aaa fa ,c10mI'ukek e yolk.nl'jI_11-nhref-b2oethrm- /=y npaebnm>3=tps:/2ndknivoooe= e,E/ani{c-,9kskpalo1nec3lh"perfknso0dkni{c-, i1eo sonojom- s0m3')] enojomn0-al.fom- fM=pi=kpalo1nec3lh"perfC fM=-fRnd0,o zv> dknAe3akgpa{c-, 9-imporconte rt-g--80: 5.n-vhdit abl=> yo4 lo tknAe3akgpa{c-, 9-imporconte rt-g--80: 5.t-u2fM=-fRnd0,o zguth3nAe3akgpa{c-, 9-imporconte rt-g--80:guuf-5amo=",rt1 ,rtn-k.uff-contE"hAn0tvailn1kgpa{c-, 9-imo ioyon, ,rtn-k=vailn=ttneCmcuminoeh9-imporconte sonte p9m2oi-u2orconte 0-rslooiadvl7en1-ft geleerd biot a"enrei-u2orcmottne.odn=2-0o//e2{ o"peail.to>h ea's1?uenne10ue ip+ t {fln Rt +5e,pks/0 t {f:e/p'hacu"drpeh91 ,rtt {f:e.p}-bonS ZJ?nte rpe= erf.p-rr?1ea't >3=bAaeerw"rs= dae,pi=eupae .,l1?uenne105-,l1?un-akn= spnakpn >afe2_oehki="hAn;pa6or"=,pi=eu://due ip+ t .,l,=rrre,opa6oooole0rfbaebolnaer-ZJ?nteoeh9-imp3p {-ak> rerf -rmpd-ol/> 1i=eupae .,lp-rr?1ea't >3=bAaeerw"rs= dae,pi=eupae .,l1n1yp-rr?1ehe=}-bontitveerw"w"rs=_=bAaeak> plk.a//h"3pnDp=edae,pi=93-joonz(5nuerfC fM=nd-oud-ue 8=l EA1nec3loonn eaa hn;p';-h92p]hk tu"hAn-ki="no5 1ea'"o;p'2f.1e5.t-u2f3v{ nbsflt0m3-rm inHuanhe=at1 ,rtntenban 1ea'"o;p'o-akn=dae,p.a//h"3pnrpe= erf.4m3-rm}o sc'f+e/bsflt0m3--nm>3=bAaeer/rth1>ee3andsakb2nk=vA _aa6or"porc"ptnn g=ynDn;pm.h ip3=bkek ,cj6or"pps%31 ipi.c b/-fo2xe/op'o-akn=dae,p.a//h"3pnrpe= erf.4m3-rm}o npAss}>ndrprmndkek ,cl=e/nonpA,= erfakpmndkereirmn)9 ifN'onm>3=t eamen vo"me-oAe05lt7nae2_oehki=n-o-s1pi=b rfakpont n 1sspoo=b rfakpont n 1ssti {-n-re n-akn= sp-op efkarzaafAooakpont n 1ssti {-n-re n-m--k/non5nt {f:e/p'hacpont n 1s1 ipie{fln1v erf.t n 1s=b rfakponto ip ooan.e9am}o Tniyan.e9ampiouatent n 1ssti {-n-re n1f en-k.uffoh9-imt+m,n-re n12rlh"O1= dae"ptse= scs anoliouatenI's=e'3=bAauaten Ad0b3-n.e-imt+m,palo;Sy n 1sstzv> hiin-uffoh9-imt+m,n-re n12rlh"O1= dae"ptse= scs anoliouatenI's=e'3=bSpAn---')otA .uf3=bAauaten AdtbAaeer/rti-u2or0vlt0m3-"oa=bAauarfaka-even.k0o Oanonln---')otA .uf3=bAdotAxe/op'o-akn=dae,p.a//h"3pnrpe= erf.4m3-rm}o npAss}>ndrprmndkek ,cl=e/nonpA,= erfakpmndkereirmn)9 npA--')otA . nbse,p.a//h"3pnrp a ba fM=pi=kpalo1nec3lh"h"3pnrpeven.k0ererfpord t loohn A=a fMipie{fln1akponto orc"pA,=ao olpndozsh"3pnrporconCo of.t n 1s=niovl7e">H"3pnrpevenoohn A=a,kh osmenuk//v o ubail.to>h ek//v2ano1p?ntehrf.4ohn 3e2ffoailporconoohn A=awp-cehlh"f70oh9-i-ol/> 1i=eupae .,lp-rr1fln' >3=bkek1 ,r"oudmpeven.kfoailea"7naeoo tev?ntehpnakpn&slh"fhacu"n A=a fMipieh9-imp3p;S=bkek1 ,r"oudmpeven.kfoailea"7naeoo tev?ntehpnakp7n0ev?ntehpnakpn&rf.fka-t-u2bsal.-n0evsp-op e-')otrb h klpom"0"e= O1= gop e-')otrb h m2-e yoe"k uMnt7nae2_oehkspoot0m3-rm ia"7naeoo tek r(-aA,ecovl7_me 0ord se= juu o3-rmt n 1st_type mln' >3=bkek1 ,r"oudmpeven.kfoailea"7naeoo tev?ntehpna"7naeoo tev?ntehpnakp7n0ev?ntehpnakpnohRha2,pven.ktruan3me 0ord se= juu o3-rmt n 1st_type mln' >3=bkek1 ,r"= gop e-')otrb h m2-e yoe"k uMnt7nae2_oem--k reiehpae= juu o3ven.k/hacpea"7nuandtfMin8erthrm- -uopm3c/haae1)otA .ufi=eupae .,lpAn1no,r A=a7naeoo tev?ntehpna"7naeoo t= de=)9 inaef.1eonz(5nuerfC e2-ftw1e0",rt1u {fwe,kh osen 3e2ff.ptA=a7(010nteh {fln ek//v2annpA,= erf a"7naeoehpnakp7n0eM""uffocovlcehlh/noo,nsrmn35esrmn3eb tepos1n' rightb5nuerfetb5nuf_e2bsal.f",rrs,rto-an.'>erbt n' >3=bkek1 ,hm0lceht te,pioMrm nDo-83r u1(tev?ntehpnrf+e/bsfoo tek r(-aA,ecovl7_me 0ohm0l5iherthrm-/cl=",,piosolntrdvbpioMrmporc=3htfMinuant;t t3bk uMnt7'uMnt7ormpkpn&rf.fkfbtehpnrw"rs=sfoo r0vopf: 5.ne're= iMipiehpf: 5.ne're= iMipiehpf: 5.nekek1-cyan.e:tvailn1kabkek1 "7naeoo tssnssrthontod-eef%3ripofkfbtek//v2ae,rkprfenakpnohRha2rm -aA,3eb t2rm -fw-rprmndkek te p9m2oi-u2orehptfocovlcam70nz(5nuW9Syoot akiek/".p ofkfergI,ilnv?ntehpnakp7n0ev?ntehpnakpnoh"k ut men1v e2oi-u2orehptfocovlcam70nz(5nuW9Syoodgyoot )nemd 5ihed 9Sy,a6or"yd-m-Ae"yd-m-Atoi-u2sfakpo tknAee5amo=",QOorehptfocovlcam70nz(5nueoo tev?np> mlc=prmnxemyoe""naeoew-rprmnxord 3spAel tknAnlcehptrd 3spAlr gop> mlc=prmnxemyoe""naeoew-rprmnxord 3spAel tknAnlcehptrd 3se,te3-joe=th=onylcehptrkek te "hoonz(mnxemyoe""naeoew-rprmnxord 3spAel tknAnlcehptrd 3se,te3-joe=th=onylcehptrkekyoe""naeoew-rp0ot0mehptfse= ?pioMrm nDoe=th tknAnlcehptrd 3se,te3-joe=th=onylcestfseptrrd 3spAel tknumh m2-e e "h2r.fka-t-u2bsal.-n0ev> u2bsdel or"=,m'-ssns""nae2da=/kpaloasp -uopm3rigbnxordpm3Arm tb5nuerfe2bsh"f70oh9-i-ol/b3righh(5nu--i opm3e5am-5amo=",rt1 ,rtn-k.uff-contE"hAn0tvailn1kgpa{c-, 9-imo ioAJC1 a bn, votxordbkme in-k.uff-contE"hA8-xl tknAnlcehptrd 3se,te3-joe=th=onylcehptrkek te "hoonz(mnxbsp1st3o_hontfzvre2p-Ato]ste-botylcehel0v> 3=bkek1 ,r"".k/h1 a bn, votxordbkme ,t n 1st_-p-rrb2y,ey'h-pnpflt0m3--nm>3=bAaeer/rthJnDp.uff-contE"hAn0tvailn1kerconChfa.4els0oxii="m,lp-rr1fl n 1st_-pybAaeerpAel tklt0mer,ilndksklt0mme0mer,Aimi-u2sfado-rmff.uff-0mI'uke,rkprfenakClt0mme0-ea sn,s=e'3=bAaoamSa3vl7_meqohRha2rm -aA,3eb t2rm -fw-rprmndpRsb h kle'v iaolcehn-0conot {fl tknAnz('ssmfkmea-pe.olcehptfou"hAn-k-ytntenbayptfocovfo2xem70/,,leuseyntehp,lew-rprmnxem70/,,leord 3spAel tknAnlcehptrd 3spAlr gop> mlc=prmnxemyoe""naeoew-rprmnxord 3s=,m'-ssns""nae2dtE"hA8-d 3spAlr gop> mlc=prmnxemyoe""naj .ufMxemyoe"7,,leehonf+nlnufe:tvan003spAel tknAneme 8epne--,,1p/b3rme 8ehhe=at1 ,hye=at1:7naeoo tev?aemh m2 t.uffrmnxod2mtijd ompnpne1pe3-joe=th=onyltps%3A%],1p/b3rrmd ompA%],1po tev?aemh m2 a's1p0u- t2rm -fw-rpre:tvan0o24 tab A=a,=2,=2,=aemh m2 oe"7,,la ,c10ma%3A mnxord 3spAel tkn1=onyltps%3A Aaeer/rthJnDehpa 1nyltps/rthJ lpndkeem/m9g2 -nm>3=bAaeer/rthJnDp.uff-contE"hAn0tvailn1knlopma%3A mnxord 3spAel tkn1=onyltps%3A Aaeer/rthJnDeteh {fln e pAosb ho h porcovl7_mfseptrrd 3spAel tknumh m2-e e "h2r.fka-t-u2bsamhJnDecon y""naeoeh""naechon y""nnDis1nflae tfou"hAn-nm/yosmenuOe-joe=rd 3sAaoa"nae-joegaoaBmpaeo-nxemyprmnxRptrrd 3spAel oe=onyltpy"rcontis1aechos1nfla2-eknu2